आणविक हतियार हैन, सबैभन्दा ठूलो आम विनासको साधन त मान्छे !
![](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/save%2520earth_aWSigzox92_uxcz8wfvev3szfpwnsgnekkhl6j0xhvb172riodtl9bpflipvela7nfluedu_y4qRjA9hYq_jun3f4g7cwqvdtddvnpv5nb5jtarl6hoajtxqmy8x7dsgsinra5klhzqy3wv.jpg)
नोम चोम्स्कीका अनुसार एक पटक प्रख्यात खगोल भौतिकशास्त्री (astrophysicist) कार्ल सेगन र प्रख्यात उदविकासवादी जीवशास्त्री (evolutionary biologist) अर्नेस्ट मायर बीच पृथ्वीबाहिर ब्रम्हाण्डमा बुद्दिमान जीव भेटिने सम्भावना बारे बहस भएको थियो ।
कार्ल सेगनले तर्क गरे– ब्रम्हाण्डमा पृथ्वी जस्तै अनगिन्ति ग्रहहरु रहेका छन् । ती ठाउमा बुद्धिमान जीवनको विकास नहुने कुनै कारण नै छैन ।
तर अर्नेस्ट मायरले जवाफ दिए– त्यस्तो सम्भावना एकदमै न्यून छ । उनले यसको कारण दिए हामीसंग एउटा उदाहरण पृथ्वी छ र त्यसैलाई हेर्दा पुग्छ । उनले थपे बुद्दिमत्ता एक प्रकारको घातक उत्परिवर्तन (Mutation) हो । यदि हामीले जीवको सफलतालाई हेर्ने हो भने सबैभन्दा सफल जीव चाहिँ आफूलाई चाँडो उत्परिवर्तन गर्न सक्ने ब्याक्टेरिया र आफूलाई सुहाउँदो वातावरणमा बस्ने गोब्रे किरोहरु हुन् । उनीहरु वातावरणीय संकटलाई पनि झेल्न सक्छन । तर बुद्धिमत्ताको तह बढदै जाँदा जीवहरु कमभन्दा कम सफल हुँदै जान्छन । स्तनधारी जीवको तह आइपुग्दा किरा फट्यांग्राको तुलनामा धेरै कम हुन्छन् । अझ मान्छेको तहमा पुग्दा धेरै सानो समुह मात्र बाँकी रहन्छ । मान्छेको उत्पत्ति भएको करिब एक लाख वर्ष मात्र भयो । अहिले जताततै मान्छे देखेर धेरैलाई भ्रम हुन् सक्छ । तर यो भएको केही हजार वर्ष मात्र भयो । यो समय भनेको उदविकासका दृष्टिकोणले केहि पनि होइन । अर्नेस्ट मायारले तर्क गरे हामीले बुद्धिमान जीवन अन्यत्र कहीँ पनि भेट्ने वाला छैनौ । र यहाँ पनि धेरै लामो समय यो टिक्ने वाला छैन । किनकि बुद्धिमत्ता घातक उत्परिवर्तन हो । हरेक प्रजातिको औसत जीवनकाल एक लाख वर्ष हुन्छ । जुन आधुनिक मानव अस्तित्वमा आएको समय जति नै हो ।
पोहोर-परार साल कोरोना भाइरस विश्वभर फैलिएपछि मान्छेको सामान्य जीवन अस्तव्यस्त भएको थियो । त्यतिबेला संसारभर मान्छेहरु घरभित्रै सीमित बनेका थिए । लामो समयसम्म यातायात, कलकारखाना, उद्योगधन्दा सबै जसो बन्द भए । यसले गर्दा विश्वभर हावा स्वछ भयो, पानि संग्लो बन्यो, माछाहरु फेरि नदीमा निस्फिक्रीका साथ पौडिन थाले र अनेक जंगली जनावरहरु सहरका मुख्य सडकहरुमा निर्धक्क घुम्न थालेका थिए । यसले देखाउछ मानव जाति र उसका गतिविधिले पृथ्वीलाई कति क्षति पुर्याएको रहेछ ! त्यसले के पनि देखयो भनेर मानब जातिको हस्तक्षेप बेगर पृथ्वीको जीवन चक्रले कसरि छोटो समयमै पुनर्जीवन पाउँदो रहेछ । सबै भन्दा बुद्धिमान प्रजाति मानिसले आफैंलाई र पृथ्वीलाई समेत हानि गर्ने आविष्कारले गर्दा आफ्नो जीवनको अन्त आफैं गर्दै गइरहेको छ । पृथ्वीको तापक्रम वृद्धि गरेर जलवायु परिवर्तन गर्न मुख्य जिम्मेवार पेट्रोलियम पदार्थको विकल्प हुँदा हुँदै पनि मान्छे केवल केही पैसाको लोभको कारण यसलाई छोड्न चाहदैन । यसले गर्दा पृथ्वीको वातावरणीय चक् खल्बलिएर अन्तत: मानव कै जीवनको अन्त्य निम्तयाउने निश्चित छ । मान्छेहरु आणविक हतियारलाई आम बिनासको हतियार भन्छन तर वास्तवमा सबैभन्दा ठूलो आम विनासको साधन मान्छे नै हुन् ।
अहिलेको अवस्थालाई मूल्याङ्कन गर्दा भन्न कर लाग्छ– सायद अर्नेस्ट मायर सही थिए !!!
![सजिलो थिएन आदिम मानवको जीवन !](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Shape%2520of%2520Earth%252001_EBgMgWNwNb_stcvolypk8yzaokzijusah9fwcyiwz0bhd8bmcmrz3m3gk3azsg2cehf5khz_HHWrAC1zDY_ochf3potzvarsteiyky7mdd0h3dmlf1ms01nt4gbnpfwaakfysgkbbi6p6jj.jpg)
सजिलो थिएन आदिम मानवको जीवन !
![शुक्र ग्रह किन पूर्वबाट पश्चिमतर्फ घुम्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Venus%2520planet_oxh3Rk0fNN_ntrw4fpufpfgcodlsl6jwrj355jf1iwtj0g9urftwq5irvdkzlihegmdcnal_NsH9B7nCEa_4giwiluvgfdurjmtqjgzlv0im9qfoyg0d3qtwun9ipd2j30hmokmybbhiyo9.jpg)
शुक्र ग्रह किन पूर्वबाट पश्चिमतर्फ घुम्छ ?
![आणविक हतियार संकलनको भयानक होडबाजी: कुन देशसँग कति छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/nuclear-bomb_ApT1lOpeBU_ifm2k0ihlqarrcufljvcydaqdk804fuks2genec09p4gyerb2vsaqctnv7xx_FTmUvsrXLx_hi54r0gv0uvql68h68zdk2svup1jxl566uul4500szhavacwf0dxdmm6sz5z.jpg)
आणविक हतियार संकलनको भयानक होडबाजी: कुन देशसँग कति छ ?
![ग्रहहरुको घुम्ने र सूर्यलाई फन्को लगाउने गति किन फरक फरक हुने गर्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/solar%2520system_78QLPYiirR_fs5ouioquo8uql35t3jvof0dbmbhji2aynuoczgwzhrvygmplx3m1slto30e_Tl9z3lwiht_wriwceb5qqtkpksye5nkrasxmhov2dn7ccrbhkvgrvc6apm8oahieoz73grf.jpg)
ग्रहहरुको घुम्ने र सूर्यलाई फन्को लगाउने गति किन फरक फरक हुने गर्छ ?
![किन घुम्छ पृथ्वी, घुम्न रोकिए के होला ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Earth%2520rotation_iTYHNqK4e5_sfpmh0crbgqmi9skci0xftfbzcet8hlhoydx6oqa26v2fa3v6s7xmk9ziopu_iyK5ZxZFEM_kriwxtdoezpka5t5ce8vev8vymgki7vfewclq2xej2ef46ws2h3wjhxlwiz9.jpg)
किन घुम्छ पृथ्वी, घुम्न रोकिए के होला ?
![ग्रहका आकारसम्बन्धी केही रमाइला तथ्यहरु](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Planet%2520size%2520comparision_q1PjHpOiRJ_r1606svicsx1mtru40vz8twsvjt9ka0qls0xdm7d9iwad0xegbbjpdoxapeo_gwzar1meg7_rgdflvdmzdignn4rdlslfffcwlybpotj5hpov3aelxxb6dvtcmvk5xbfcqml.jpg)
ग्रहका आकारसम्बन्धी केही रमाइला तथ्यहरु
![भूउपग्रहका विरुद्ध लेजर हतियारयुक्त पनडुब्बीको प्रयोग गर्न सकिने](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/starlink%2520satalite_XUJNkGeLpx_eqftj5mivkzhppfn1goaziqayqkr6gbfiudahw1g0beadntwzmqfhypzwtet_aLEhqhGoNM_3w52unu9asxugm0gkqwyuoahkdnn1itwrypweb2nzgodewxtk6giviry63j9.webp)
भूउपग्रहका विरुद्ध लेजर हतियारयुक्त पनडुब्बीको प्रयोग गर्न सकिने
![ब्लाक होल: ब्रम्हाण्डको विचित्र क्षेत्र](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Black%2520hole%2520imagine_iGHl02yOOj_dpmtgcaprnmtach5trarbxqybkbmrvi3xrl1pajmlz7elzroylrgrevxzwgi_Lgnwq4AouT_zoylvs3m03phl0vbnq5gglfr75qyy5oedshbp8e0lap8s3kegioui8dnaubc.jpg)
प्रतिक्रिया