तमिलनाडु २०२६: डिजिटल मोड, युवा हस्तक्षेप, र दुई-दलीय युगको अन्त्य

पोन चन्द्रन

सन् २०२६ को तमिलनाडु विधानसभा निर्वाचनले राज्यको राजनीतिक दिशामा एउटा निर्णायक मोड ल्याएको छ। यहाँ जे कुरा अगाडि आएको छ, त्यो केवल चुनावी हार-जित मात्र नभई युवाहरूको आकाङ्क्षा, डिजिटल परिचालन र स्थापित राजनीतिक 'बाइनरी' (दुई-पक्षीय राजनीति) प्रतिको बढ्दो वितृष्णाद्वारा सञ्चालित गहिरो संरचनात्मक परिवर्तन हो।

सरसरती हेर्दा, चुनावी नतिजा द्रविड़ मुन्नेत्र कझगम (DMK) विरुद्धको परम्परागत असन्तुष्टि जस्तो देखिन सक्छ। बिजुलीको महसुलमा भएको वृद्धि, वंशवादी राजनीतिका रूपमा बुझिएको सत्ताको केन्द्रीकरण, र सुशासनमा रहेका कमजोरीहरूले असन्तुष्टिको वातावरण सिर्जना गरे। यद्यपि, असन्तुष्टिले मात्रै राजनीतिक पुनर्गठन ल्याउँदैन। यसका लागि एउटा माध्यमको आवश्यकता पर्छ र यस अवस्थामा, त्यो माध्यम विजय र उनको पार्टी तमिलगा वेत्री कझगम बन्यो।

यसअघिका कलाकारहरूको नेतृत्वमा भएका राजनीतिक प्रयासहरूभन्दा फरक, विजयको उदयलाई केवल उनको व्यक्तित्वमा मात्र सीमित गर्न सकिँदैन। उनको आकर्षण एक रणनीतिक 'मध्यमार्ग' ओगट्नुमा निहित छ: लामो समयदेखि कायम डिएमके र अखिल भारतीय अन्ना द्रविड़ मुन्नेत्र कझगम (AIADMK) को एकाधिकारको विकल्प प्रस्तुत गर्नु, तर अन्य चुनौतीकर्ताहरू जस्तो कडा वैचारिक धार नअपनाउनु। धेरै मतदाताहरूका लागि, विशेष गरी शहरी र अर्ध-शहरी क्षेत्रहरूमा, यो स्थितिले कुनै ठुलो उथलपुथल बिना नै एउटा सङ्क्रमणको महसुस गरायो।

यस निर्वाचनको एउटा निर्णायक पक्ष भनेको युवा र पहिलो पटक मतदान गर्नेहरूको भूमिका हो। १८ देखि २९ वर्ष उमेर समूहका एक करोडभन्दा बढी मतदाताहरूसँगै, निर्वाचन क्षेत्र अब डिजिटल संस्कृति, आर्थिक अस्थिरता र विश्वव्यापी प्रभावबाट आकार लिएको पुस्तातर्फ सरेको छ। उनीहरूका चिन्ताहरू परम्परागत वैचारिक कथाहरूमा कम र परिणामहरूमा बढी केन्द्रित छन्—जस्तै रोजगारी, स्वास्थ्य सेवामा पहुँच, र संस्थागत पारदर्शिता। यसले द्रविड़ विरासतको अस्वीकारलाई होइन, बरु त्यसको वर्तमान संस्थागत स्वरूपप्रतिको असन्तुष्टिलाई सङ्केत गर्दछ।

यस पुस्तान्तरणको परिवर्तनभित्र एउटा सूक्ष्म राजनीतिक भिन्नता लुकेको छ। विजयले नवीकरणमा केन्द्रित "आशा" को भाष्य प्रतिनिधित्व गरिरहँदा, सिमन र उनको पार्टी नाम तामिलर काची (NTK) एउटा छुट्टै वैचारिक पकड कायम राखेका छन्। सिमनले एक दशकदेखि तमिल राष्ट्रवाद र प्राकृतिक स्रोतको संरक्षणमा दिँदै आएको जोडले वैचारिक स्पष्टता र सांस्कृतिक पहिचान खोजिरहेका युवाहरूको एउटा हिस्सालाई आकर्षित गरेको छ। विजयको व्यापक जनअपील र सिमनको वैचारिक निरन्तरता बीचको भिन्नताले युवा मतदाताहरूभित्रै रहेको विभाजनलाई पनि उजागर गर्दछ।

यस निर्वाचनको सम्भवतः सबैभन्दा रूपान्तरणकारी पक्ष भनेको डिजिटल इकोसिस्टम (डिजिटल प्रणाली) को भूमिका हो। चुनावी अभियानहरू अब जनसभा र परम्परागत सञ्चारमाध्यममा मात्र सीमित रहेनन्। यसको सट्टा, छोटा भिडियोहरू (short-form videos), 'मिम' संस्कृति, र विकेन्द्रीकृत सामग्री सञ्जालहरूले राजनीतिक धारणा निर्माण गरे। यो "एल्गोरिदमिक प्रभुत्व" ले उदीयमान दलहरूलाई संस्थागत सञ्चारमाध्यमको अवरोध छिचोल्दै सिधै मतदाताहरूसँग जोडिन सक्षम बनायो। यसले त्यस्ता 'इको चेम्बर'हरू पनि सिर्जना गर्‍यो जहाँ राजनीतिक लहरहरू बढाइचढाइ गरी र आफैँ बलियो भएर प्रस्तुत भए।

यी शक्तिहरूको सामूहिक प्रभावले तमिलनाडुको लामो समयदेखि कायम द्वि-ध्रुवीय राजनीतिक प्रणालीलाई भत्काइदिएको छ। राज्य अब एउटा यस्तो बहु-ध्रुवीय चरणमा प्रवेश गर्दैछ जहाँ कुनै पनि एकल शक्तिले सजिलै आफ्नो वर्चस्व जमाउन सक्दैन। नतिजाहरूले सङ्केत गरे अनुसार, टिभिके सबैभन्दा ठुलो दलको रूपमा उदय भएको छ, तर स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न भने चुकेको छ।

यसले सरकार गठनको स्वरूपबारे तत्काल चिन्ताहरू उब्जाएको छ। खण्डित जनादेशले अक्सर अवसरवादी गठबन्धन, दलबदल, र अपारदर्शी वार्ताहरूको ढोका खोल्ने गर्दछ। जुन घटनाहरू तमिलनाडुको तुलनात्मक रूपमा स्थिर चुनावी परिदृश्यमा ऐतिहासिक रूपमा कमै देखिन्थे। राज्यले लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यतालाई क्षय हुन नदिई यो सङ्क्रमणकालीन अवस्थालाई कसरी पार गर्ला भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित छ।

त्यसैले, २०२६ को निर्वाचन कसले जित्यो भन्ने बारेमा भन्दा पनि के परिवर्तन भयो भन्ने बारेमा बढी केन्द्रित छ। तमिलनाडुका मतदाताहरू विशेष गरी युवाहरूले कार्यसम्पादनमा आधारित राजनीति, डिजिटल संलग्नता, र विविधतापूर्ण प्रतिनिधित्वतर्फको झुकावलाई सङ्केत गरेका छन्। दुई प्रभावशाली दलहरू बीचको अनुमानित आलोपालो सत्ताको युग अब समाप्त हुँदै एउटा बढी तरल, प्रतिस्पर्धात्मक र अनिश्चित राजनीतिक भविष्यतर्फ मोडिएको देखिन्छ।

स्रोत: काउन्टरकरेन्ट