विजयका वाचा अब राजनीतिक परीक्षणमा पर्नेछन्

यो एउटा यस्तो लहर थियो, जसको आगमन धेरैले देख्नै सकेनन्। एउटा एक्जिट पोलले यसको अनुमान गरेको थियो, तर कुनै पूर्व राजनीतिक अनुभव नभएका एक चलचित्र नायकद्वारा नेतृत्व गरिएको नयाँ पार्टीले पहिलो प्रयासमै तमिलनाडु निर्वाचनमा सोत्तर पार्ने गरी जित हासिल गर्नु अत्यन्त असम्भवजस्तै देखिन्थ्यो, जसले अधिकांश सर्वेक्षक र विश्लेषकहरूलाई अचम्मित बनायो। मतगणना अघि बढ्दै जाँदा, तमिलनाडुमा इतिहास बनिरहेको स्पष्ट हुँदै गयो। अभिनेता विजय र उनको नवगठित तमिऴगा वेत्रि कझगम एकल रूपमा सबैभन्दा ठूलो दलको रूपमा उदाए, २३४ मध्ये १०८ सिट जित्दै, बहुमतभन्दा केवल १० सिटले पछाडि रहे। सत्तारूढ डीएमके पराजित भयो, निर्णायक हार व्यहोरेको थियो, र विपक्षी एआईएडीएमके आफ्ना पुराना गढहरूमा समेत कमजोर देखियो।

मतदान हुनुभन्दा एक साताअघि “सिटी” (Whistle) चिन्ह वरिपरि केही चर्चा चलेको थियो, तर विजयले केही सिटभन्दा बढी जित्ने अपेक्षा थोरैले मात्र गरेका थिए। अधिकांश स्थानीय पत्रकार र सर्वेक्षकहरूले सिट संख्या २० भन्दा कम हुने अनुमान गरेका थिए। मतदानपछि भने यो चर्चा झन् बलियो बन्यो, धेरै मानिसहरूले आफूले “सिटी” मा मत दिएको बताएका रिपोर्टहरू आए। टीभीकेका अधिकांश उम्मेदवारहरू अपरिचित थिए—राजनीतिक अनुभवहीन, फ्यान क्लबका सदस्य, वा अन्तिम समयमा अन्य दलबाट आएका व्यक्तिहरू। वास्तवमा, धेरै मतदातालाई आफ्नो उम्मेदवार को हो भन्नेबारे खासै थाहा नहुन सक्छ। विजयले चुनावी अभियानका क्रममा भनेझैं, उनी स्वयं २३४ वटै सिटका उम्मेदवार थिए; मानिसहरूले केवल “सिटी” मा मत दिनु मात्र पर्याप्त थियो।

चेन्नै वरपरका क्षेत्रमा पार्टीले केही प्रभाव जमाउँदै गरेको देखिन्थ्यो। तर ग्रामीण तमिलनाडुमा मतदातालाई आकर्षित गर्न सक्ने क्षमतामाथि धेरै विश्लेषकहरू सन्देहमा थिए। तर सामाजिक सञ्जालले प्रेरित, जेनेरेशन Z को नेतृत्वमा आएको लहरमा विजयले दुईवटा द्रविड शक्तिहरूलाई पराजित गरे—र त्यो पनि प्रभावशाली ढंगले।

अब कठिन चरण सुरु हुन्छ। कुनै राजनीतिक अनुभव नभएको र पहिले मन्त्री भइसकेका केवल एकजना विधायक मात्र भएको अवस्थामा, विजयका लागि आफ्ना प्रतिबद्धताहरू पूरा गर्नु चुनौतीपूर्ण हुनेछ। धेरै ठूला वाचा गरिएका छन्, जसमध्ये केहीले राज्यको वित्तीय अवस्थामाथि दबाब पार्न सक्छन्: सबै महिलालाई मासिक २,५०० रुपैयाँ, निःशुल्क बस यात्रा, विद्यार्थीहरूलाई धितोबिनाको २० लाख रुपैयाँसम्मको ऋण, बेरोजगार स्नातकहरूलाई मासिक ४,००० रुपैयाँ, सीप तालिम लिइरहेकाहरूलाई मासिक १०,००० रुपैयाँ, र बेरोजगार डिप्लोमा धारकहरूलाई मासिक २,५०० रुपैयाँ, आदि।

पहिलेदेखि नै उच्च ऋणको बोझ झेलिरहेको राज्यका लागि यी वाचाहरू पूरा गर्नु सहज हुने छैन। के विजय तिनलाई कार्यान्वयन गर्दा व्यवहारिक बन्नेछन्? उनले चेन्नैका लागि अत्यन्त आवश्यक मानिएको पारन्दुर विमानस्थल परियोजना रोक्ने प्रतिबद्धता पनि जनाएका छन्। अब के त्यो परियोजना स्थगित हुनेछ?

तमिलनाडु निर्वाचनका धेरै हार्नेहरू

यो जनादेशलाई बुझ्न सजिलो छैन। डीएमके सरकार खासै लोकप्रिय थिएन, तर मतदाताहरूले किन कुनै राजनीतिक अनुभव नभएका र कल्याणकारी योजनाभन्दा बाहिर स्पष्ट योजना नदेखिएका एक अभिनेतालाई समर्थन गरे भन्ने कुरा अन्योलपूर्ण छ। डीएमकेका लागि, मुख्यमन्त्री एम.के. स्टालिन र धेरै प्रभावशाली मन्त्रीहरूको हार ठूलो धक्का हुनेछ। एआईएडीएमकेका लागि, आफ्नो परम्परागत कोंगु (पश्चिमी तमिलनाडु) गढमै नराम्रो हार र अन्यत्र प्रगति गर्न नसक्नुले एडप्पाडी पलानीस्वामीको नेतृत्वमाथि गम्भीर प्रश्न उठाउनेछ। नेतृत्व परिवर्तन चाँडै हुन सक्छ।

सुनौलो अवसर गुमाएको जस्तो देखिने दल भने कांग्रेस हो। निर्वाचनभन्दा केही हप्ताअघि, डीएमकेसँगको सम्बन्ध तोडेर टीभीकेसँग गठबन्धन गरेमा उसलाई ७५ सिट र सत्तामा साझेदारीको प्रस्ताव गरिएको थियो। उसले अस्वीकार गर्‍यो। पछाडि फर्केर हेर्दा, त्यो ठूलो भूलजस्तो देखिन्छ।

बीजेपीको तमिलनाडु इकाइका लागि भने यो चुनाव सम्झन लायक छैन। अघिल्लो विधानसभा चुनावमा ४ सिट जितेको पार्टी अहिले केवल १ सिटमा झरेको छ, र उसका अधिकांश प्रमुख नेताहरू पराजित भएका छन्, धेरैजसो अपरिचित टीभीके उम्मेदवारसँग। केन्द्रीय मन्त्री एल. मुरुगन २८ वर्षीय टीभीकेका नयाँ उम्मेदवार एस. कोमालीसँग पराजित भए। तमिऴिसै साउन्दरराजन माइलापुरमा टीभीकेका कोषाध्यक्ष पी. वेङ्कटरामनसँग हारिन्, भने प्रदेश अध्यक्ष नैणार नागेन्द्रन सत्तूरमा डीएमकेका ए. कडरकरै राजसँग पराजित भए।

विजयको विजयको अप्रत्याशित स्वरूप र यसको व्यापकताले केवल राजनीतिक विश्लेषकहरूलाई मात्र होइन, टीभीकेभित्रका केही समूहहरूलाई समेत स्तब्ध बनाएको छ। अझै धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन्। बहुमतका लागि आवश्यक थप ११ सदस्य उनी कहाँबाट ल्याउनेछन्? यदि बाह्य समर्थन खोजे भने, के उनी चुनावी अभियानमा संकेत गरेझैं गठबन्धन सरकार बनाउनेछन्? सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, के विजयले आफ्ना वाचा पूरा गर्न सक्नेछन्? यी प्रश्नहरूको उत्तर आउँदा हप्ताहरूमा क्रमशः प्रष्ट हुँदै जानेछ।

स्रोत: द प्रिन्ट