क्युबाद्वारा स्थानीय अर्थतन्त्रलाई निजी क्षेत्रका लागि थप खुला गर्न सुधारका योजनाहरू सार्वजनिक

जुन १७ मा क्युबाली कम्युनिस्ट पार्टीले बुधबार निजी लगानीका लागि थप क्षेत्रहरू खुला गर्ने उद्देश्यले सुधारका योजनाहरूको प्याकेज स्वीकृत गरेको छ। वासिङ्टनको चर्को दबाबमा रहेको यस राष्ट्रले हाल ठूलो आर्थिक संकट बेहोरिरहेको छ।

राज्य नियन्त्रित टेलिभिजनका अनुसार, "पार्टीको केन्द्रीय कमिटीले आर्थिक र सामाजिक रूपान्तरणका लागि नयाँ प्रस्तावहरू स्वीकृत गरेको छ।" यस अन्तर्गत विदेशमा रहेका क्युबालीहरूबाट थप पुँजी आकर्षित गर्ने र राज्यको आकार घटाउने जस्ता बुँदाहरू समावेश छन्। करिब २० वटा सुधारका प्रस्तावहरूमाथि छलफल गरिएको एक विशेष प्लेनरी सेसन पछि यो निर्णय आएको हो। यसअघि सरकारको नेतृत्वमा चालिएका यी सुधारका कदमहरूलाई अझै पनि प्रभावशाली मानिने पूर्व राष्ट्रपति राउल कास्त्रोको पनि समर्थन प्राप्त भएको थियो।

क्युबा सरकारको यो सुधारको शृङ्खला संकटपूर्ण समयका लागि चालिएका द्रुत-मार्गका उपायहरू हुन्, किनभने देश हाल आधारभूत आवश्यकताका चीजहरूको व्यापक अभावसँग जुधिरहेको छ। राष्ट्रपति मिगुएल डियाज-कानेलले यी उपायहरूलाई पछिल्ला वर्षहरूकै सबैभन्दा ठोस र महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा प्रस्तुत गर्नुभएको छ।

पर्दा पछाडिको मुख्य शक्तिका रूपमा हेरिने कास्त्रोले पूर्ण बैठकमा प्रस्तुत गरिएको एक पत्रमार्फत यी प्रस्तावहरू "यस समयमा क्रान्तिका लागि सबैभन्दा बढी लाभदायक" रहेको भन्दै समर्थन जनाएका छन् । तीन दशकअघि दुईवटा नागरिक विमान खसालेको आरोपमा हालै संयुक्त राज्य अमेरिकाद्वारा आरोपित गरिएका ९० वर्ष नाघिसकेका कास्त्रोले सन् २००६ मा आफ्ना दाजु फिडेलको उत्तराधिकारी बनेपछि १५ वर्षसम्म देशको नेतृत्व थिए। क्युबाको नेतृत्व नभए पनि कम्तीमा उसको आर्थिक मोडलमा परिवर्तन चाहने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई यी सुधारहरूले सन्तुष्ट पार्छन् वा पार्दैनन् भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन।

क्युबाको पुनरुत्थान

गत जनवरीमा ट्रम्पद्वारा लगाइएको तेल नाकाबन्दीले क्युबाको पहिले नै शिथिल बनेको अर्थतन्त्रलाई पतनको संघारमा पुर्‍याएको छ। जसका कारण कतिपय अवस्थामा ३० घण्टाभन्दा बढी समयसम्म विद्युत कटौती हुने गरेको छ भने खाद्यान्न, इन्धन, पिउने पानी र औषधिको चरम अभाव देखिएको छ।

वासिङ्टनसँग वार्ता गरिरहेको क्युबाली सरकारले देश भित्र र बाहिर बसोबास गर्ने क्युबालीहरूका लागि विभिन्न क्षेत्रहरूमा लगानीका नयाँ अवसरहरू खुल्ने संकेत दिएको छ। यो प्रस्ताव पारित हुनुअघि, प्रधानमन्त्री मानुएल मारेरोले एक्स (ट्विटर) मा सरकारलाई उद्धृत गर्दै यी सुधारहरूले "कुनै पनि हालतमा राज्यको सामाजिक उत्तरदायित्वलाई त्याग्ने कुराको संकेत नगर्ने" भनी आश्वस्त पारेका थिए ।

सन् २०२१ मा अनुमति पाएका र बढीमा १०० जनासम्मलाई रोजगारी दिन सक्ने निजी व्यवसायहरू यस राष्ट्रको अर्थतन्त्रको दिगो र बढ्दो रूपमा महत्त्वपूर्ण हिस्सा बनेका छन्। राष्ट्रपति डियाज-कानेलले क्युबाली नागरिकहरूलाई पनि विदेशी लगानीकर्ता सरहकै सुविधा र सर्तहरू प्रदान गरिने बताएका छन्, जसमध्ये कतिपय विदेशी लगानीकर्ताहरू अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण हालै मात्र क्युबाबाट बाहिरिएका थिए।

उनले मन्त्रालय र सरकारी कर्मचारीहरूको संख्या कटौती गरेर राज्यको आकार सानो बनाउने योजनाहरू पनि घोषणा गरेका छन् । सार्वजनिक गरिएका कतिपय सुधारहरू भने पुराना प्रस्तावहरूलाई नै परिमार्जन गरी ल्याइएका हुन्; जस्तै सरकारी स्वामित्वमा रहेका उद्यमहरूलाई थप स्वायत्तता प्रदान गर्नु, जसले क्युबाको कुल आर्थिक गतिविधिकाे करिब ८० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्।

Source:  https://www.lemonde.fr