एलन मस्क अब ट्रिलियनर बनेका छन्: वास्तवमा एक ट्रिलियन भनेको कति हो?

होरासियो रोड्रिगेज र मोर्गन अर्ट्युखिना

सोमबार न्यूयोर्क स्टक एक्सचेन्जमा स्पेसएक्स (SpaceX) को सेयरको आईपिओ निष्कासन भएसँगै, यसका मालिक एलन मस्कलाई विश्वकै पहिलो ट्रिलियनेर (खर्बपति) घोषित गरियो। यस अवसरमा लगानीकर्ताहरू मस्कको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको यस कर्पोरेसनको सेयर किन्न तँछाडमछाड गर्दै ओइरिए, जसको मागले प्रत्येक सेयरको मूल्यलाई आकाशमा पुर्‍यायो र सँगसँगै मुख्य सेयरधनी मस्कको अनुमानित कुल सम्पत्तिलाई पनि।

एक ट्रिलियन अमेरिकी डलर अर्थात् $1,000,000,000,000 कल्पना गर्न पनि गाह्रो छ, किनकि अमेरिकाको एउटा औसत घरपरिवारको बैंक खातामा मध्यक रूपमा $८,००० मात्र हुन्छ, जुन एक ट्रिलियनको महज ०.००००००८% हो। यो पढिरहेका धेरैका लागि त यो वर्तमान समयमा $८,००० पनि चिट्ठा परे जस्तै लाग्न सक्छ। एक ट्रिलियन भनेको सिंगो आकाशगंगामा रहेका ताराहरूको कुल संख्याको झन्डै तीन गुणा बढी हो। यो रकम १० लाख मानिसहरूलाई मिलियनेर  बनाउन पर्याप्त छ। इजरायलको विनाशकारी आक्रमणपछि ध्वस्त भएको सम्पूर्ण गाजा पट्टीलाई १४ पटक पुनर्निर्माण गर्न पुग्ने रकम हो यो।

तर $१ ट्रिलियनको वास्तविक मूल्य बुझ्नका लागि, यसलाई एलन मस्कको हातबाट बाहिर निकालेर मानव जातिको सेवामा लगाएको कल्पना गर्नु आवश्यक छ। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषको तथ्याङ्क अनुसार, यो रकम विश्वका ९२ सबैभन्दा गरिब देशहरूको संयुक्त कुल गार्हस्थ्य उत्पादन भन्दा पनि बढी हो।

पूँजीवाद अन्तर्गत यति धेरै सम्पत्ति थुपार्नु भनेको वित्तीय शक्ति मात्र नभई राजनीतिक शक्ति पनि हातमा लिनु हो भन्ने कुरा स्पष्ट भइसकेको छ। सन् २००८-२००९ को विश्वव्यापी आर्थिक मन्दीका बेला, मुडिज एनालिटिक्सले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धिमा $२ ट्रिलियनको नोक्सानी भएको अनुमान गरेको थियो। आज, एलन मस्क नामका एकै व्यक्तिले आफ्नो खातामा त्यसको आधा रकम बन्धक बनाएर राखेका छन्।

यसले मानव जातिको जीवनमा अकल्पनीय स्तरको दबाब र प्रभाव सिर्जना गर्छ, जसको संचित श्रमको प्रतिनिधित्व यही पैसाले गर्छ। मस्कलाई विश्वको सबैभन्दा गरिब ४६% जनसंख्याको भन्दा बढी सम्पत्ति थुपार्न छुट दिँदै पूँजीवादले स्वतन्त्र र लोकतान्त्रिक समाजको प्रतिनिधित्व गर्छ भनी दाबी गर्नु, निष्कर्ष विनाको एउटा फितलो ठट्टा बाहेक केही होइन।

अमेरिकामा सन् २००९ देखि संघीय न्यूनतम ज्याला बढेको छैन, जुन हाल प्रतिघण्टा लाजमर्दो $७.२५ मात्र रहेको छ। तर कल्पना गर्नुहोस्, यदि तपाईंले दिनको २४ सै घण्टा, प्रतिसेकेन्ड $१ अर्थात् प्रतिघण्टा $३,६०० कमाउनुभयो भने के होला? १२ दिनमा तपाईंको साथमा $१० लाख (१ मिलियन) हुनेछ; ३२ वर्षमा तपाईं $१ अर्ब (१ बिलियन) मा पुग्नुहुनेछ, तर $१ ट्रिलियन (१० खर्ब) पुग्न तपाईंलाई अझै ३१,७१० वर्ष लाग्नेछ। त्यति सम्पत्ति जम्मा गर्नका लागि तपाईंले 'अपर प्यालियोलिथिक' (उच्च पुरापाषाण) काल, जतिबेला मानवले भर्खरै जटिल समाजहरू निर्माण गर्न सुरु गरेका थिए देखि आजसम्म निरन्तर कमाउनुपर्ने हुन्छ।

पूँजीवाद अन्तर्गत बाँचिरहेका श्रमिकहरूलाई पूँजीपतिहरूद्वारा के भनिन्छ भने, उनीहरूको तलब र कुल सम्पत्ति नै समाजका लागि उनीहरूको मूल्य हो। धेरै अर्थमा, यो व्यक्तिको एउटा यस्तो 'रासन कार्ड' हो जसले तपाईंले खान पाउनुहुन्छ कि पाउनुहुन्न, कपडा लगाउन पाउनुहुन्छ कि पाउनुहुन्न, तपाईं स्वस्थ रहनुहुन्छ कि बिरामी, वा तपाईं बाँच्नुहुन्छ कि मर्नुहुन्छ भन्ने कुराको निर्धारण गर्छ। एकजना ट्रिलियनेरको अस्तित्वले सर्वसाधारण बहुसंख्यक जनतालाई यो आधारभूत नियममाथि नै प्रश्न उठाउन बाध्य तुल्याउँछ।

दैनिक श्रम गर्ने आम कामकाजी मानिसहरूको नजरमा पहिले नै सबैभन्दा घृणित, कुरुप र दयनीय समकालीन पात्रहरूमध्ये एक मानिएका एलन मस्क नै यो शर्मनाक उपाधि दाबी गर्ने पहिलो व्यक्ति बन्नुले मानिसहरूमा झन् ठूलो अविश्वास पैदा गरिदिएको छ कि पूँजीवाद धनीहरूको तानाशाही (धनीहरूको सर्वसत्तावादी शासन) बाहेक अरू केही होइन, जसले विश्वभरका अरबौँ श्रमिकहरूमाथि अधिनायकवादी शासन चलाउँछ।

डाटा सेन्टरहरूले हाम्रा समुदायका पानी र जमिन रित्याइरहेका छन्, पेन्टागनले दैनिक लाखौँको जीवन र घरहरू ध्वस्त पारिरहेको छ, र तेल कम्पनीहरूले हाम्रो जलवायुलाई संकटको भयानक नयाँ रूपतर्फ धकेलिरहेका छन्। एकजना ट्रिलियनेरको अस्तित्व हुनुको अर्थ यो हो कि विश्वभरका अरबौँ श्रमिकहरू पूँजीवादको अपमान र शोषणभन्दा परको एउटा वास्तविक भविष्यबाट बञ्चित भएका छन्।

कुनै पनि व्यक्तिलाई एक अर्ब डलर बराबरको सम्पत्ति थुपार्न दिनु हुँदैन, एक ट्रिलियन त धेरै टाढाको कुरा हो। त्यो सम्पत्ति श्रमजीवी मानिसहरूद्वारा सिर्जना गरिएको हो, र त्यस सम्पत्तिलाई श्रमजीवी जनताकै लोकतान्त्रिक नियन्त्रणमा राख्नु हाम्रो अधिकार हो।

Source: https://liberationnews.org

Image: https://images.ladbible.com/