अश्रुग्याँस के हो ?
![](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/tear%2520gas_4uB5UyGD8o_bmbvyqlicm2xh7sebccxnbp1qogcu1anwkywghpi4mvefz8r8xtzuh37qhpx_DsMDvbaQ54_ikztleroxduavzc9jwmysohth7ozruwcvpjcmvd3qm9s1pl9o77bmd22hddl.jpg)
सडकमा नारा लगाउँदै जुलुस आउँदै थियो । जुलुस ठूलै थियो । जुलुसको अगाडि–पछाडि प्रहरीहरु थिए । शुरुमा त प्रहरीहरुले जुलुसमा कुनै हस्तक्षेप गरेनन् । तर केही समयपछि किन हो कुन्नि प्रहरी र प्रदर्शनकारीहरुबीच झडप भई नै हाल्यो । प्रहरीले अन्धाधुन्द अश्रुग्याँस फाल्यो । मानिसहरु आँखा मिची–मिची भागाभाग गरे ।
शहरका सडकहरुमा बेला बेलामा यस्ता दृश्यहरु देख्न पाइन्छन् । साँच्चै नै यो अश्रुग्याँस भनेको के हो हँ ?
वास्तवमा अश्रुग्याँस कुनै ग्याँस नै होइन । यो या त तरल हुन्छ या त धूलोरुपी ठोस हुन्छ । यसलाई ग्याँससित मिसाएर फालिन्छ । त्यसैले यो ग्याँसजस्तो देखिएको हो ।
प्रहरीहरुले जुलुसलाई तितरवितर गर्न वा झडपमा रहेका मानिसहरुको हुललाई नियन्त्रणमा लिन अश्रुग्याँस प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ । अश्रुग्याँसको कण आँखामा पर्दा त्यसले आँखाको झिल्लीलाई असर पुर्याउँछ । अर्थात् यसले आँखालाई बिझाउँछ । त्यसैले अश्रुग्याँसबाट आँखा पिरो भएको महशूस हुन्छ । आँखालाई बिझाउन पुगेका अश्रुग्याँसका स–साना कणहरुलाई पखाल्न आँखाबाट खप्नै नसक्ने गरी आँसु बहन्छ । त्यसैले यसलाई अश्रुग्याँस (tear gas) भनिएको हो ।
अश्रुग्याँसलाई ‘मेस’ भन्ने बन्दूक वा पेस्तोलजस्तो उपकरण प्रयोग गरेर फालिन्छ । ग्याँससित मिसाएर फालिने भएकोले यो बाक्लो धूँवाजस्तो भएर निस्किन्छ । अश्रुग्याँसलाई फालिँदा बन्दूकले एक खेपमा एक एक सेकेण्डको अन्तरालमा ४० पल्टसम्म पड्काउन सक्छ । यसरी पड्काइएको अश्रुग्याँसको असर ५ मिटर दूरीभित्र बढी हुन्छ ।
अश्रुग्याँसको किसिम
अश्रुग्याँस छिट्टै उडेर जाने र ज्यादै क्रियाशील तत्वहरु जस्तै क्लोरिन, आयोडिन वा फ्लोरिन सम्मिलित कृत्रिम प्राङ्गारिक ह्यालोजेन (artificial organic halogen) यौगिकहरुको एक किसिम हो । यो ग्याँस दुई प्रकारको छ – सिएन (CN) र सिएस (CS) । सिएनको बैज्ञानिक नाम क्लोरिएसिटोफेनेन हो भने सिएनको क्लोरोबेन्जाइलाइडेन मालोनोनिट्राइल हो ।
सिएन अश्रुग्याँसको आबिष्कार सन् १८६० मा जर्मनीमा भएको थियो । यसको प्रयोग पहिलो पटक सन् १९१४ देखि १९१८ सम्मको पहिलो विश्वयुद्धमा गरिएको थियो । त्यस्तैगरी, सिएस अश्रुग्याँसको आविष्कार सन् १९२० मा भएको थियो ।
सिएस अश्रुग्याँस, सिएन अश्रुग्याँसको तुलनामा बढी प्रभावकारी तर कम विषालु रहेको छ । त्यसैले बढी मात्रामा सिएस अश्रुग्याँस नै प्रयोग भएको पाइन्छ ।
सिएस अश्रुग्याँसको प्रभावबाट आँखाबाट आँसु आउने, खोकी लाग्ने र रिङ्गटा लाग्ने वा वाकवाकी आउने हुन्छ । यसलाई सिएन अश्रुग्याँसको तुलनामा सजिलै पखाल्न सकिन्छ ।
![सजिलो थिएन आदिम मानवको जीवन !](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Shape%2520of%2520Earth%252001_EBgMgWNwNb_stcvolypk8yzaokzijusah9fwcyiwz0bhd8bmcmrz3m3gk3azsg2cehf5khz_HHWrAC1zDY_ochf3potzvarsteiyky7mdd0h3dmlf1ms01nt4gbnpfwaakfysgkbbi6p6jj.jpg)
सजिलो थिएन आदिम मानवको जीवन !
![शुक्र ग्रह किन पूर्वबाट पश्चिमतर्फ घुम्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Venus%2520planet_oxh3Rk0fNN_ntrw4fpufpfgcodlsl6jwrj355jf1iwtj0g9urftwq5irvdkzlihegmdcnal_NsH9B7nCEa_4giwiluvgfdurjmtqjgzlv0im9qfoyg0d3qtwun9ipd2j30hmokmybbhiyo9.jpg)
शुक्र ग्रह किन पूर्वबाट पश्चिमतर्फ घुम्छ ?
![आणविक हतियार संकलनको भयानक होडबाजी: कुन देशसँग कति छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/nuclear-bomb_ApT1lOpeBU_ifm2k0ihlqarrcufljvcydaqdk804fuks2genec09p4gyerb2vsaqctnv7xx_FTmUvsrXLx_hi54r0gv0uvql68h68zdk2svup1jxl566uul4500szhavacwf0dxdmm6sz5z.jpg)
आणविक हतियार संकलनको भयानक होडबाजी: कुन देशसँग कति छ ?
![ग्रहहरुको घुम्ने र सूर्यलाई फन्को लगाउने गति किन फरक फरक हुने गर्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/solar%2520system_78QLPYiirR_fs5ouioquo8uql35t3jvof0dbmbhji2aynuoczgwzhrvygmplx3m1slto30e_Tl9z3lwiht_wriwceb5qqtkpksye5nkrasxmhov2dn7ccrbhkvgrvc6apm8oahieoz73grf.jpg)
ग्रहहरुको घुम्ने र सूर्यलाई फन्को लगाउने गति किन फरक फरक हुने गर्छ ?
![किन घुम्छ पृथ्वी, घुम्न रोकिए के होला ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Earth%2520rotation_iTYHNqK4e5_sfpmh0crbgqmi9skci0xftfbzcet8hlhoydx6oqa26v2fa3v6s7xmk9ziopu_iyK5ZxZFEM_kriwxtdoezpka5t5ce8vev8vymgki7vfewclq2xej2ef46ws2h3wjhxlwiz9.jpg)
किन घुम्छ पृथ्वी, घुम्न रोकिए के होला ?
![ग्रहका आकारसम्बन्धी केही रमाइला तथ्यहरु](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Planet%2520size%2520comparision_q1PjHpOiRJ_r1606svicsx1mtru40vz8twsvjt9ka0qls0xdm7d9iwad0xegbbjpdoxapeo_gwzar1meg7_rgdflvdmzdignn4rdlslfffcwlybpotj5hpov3aelxxb6dvtcmvk5xbfcqml.jpg)
ग्रहका आकारसम्बन्धी केही रमाइला तथ्यहरु
![भूउपग्रहका विरुद्ध लेजर हतियारयुक्त पनडुब्बीको प्रयोग गर्न सकिने](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/starlink%2520satalite_XUJNkGeLpx_eqftj5mivkzhppfn1goaziqayqkr6gbfiudahw1g0beadntwzmqfhypzwtet_aLEhqhGoNM_3w52unu9asxugm0gkqwyuoahkdnn1itwrypweb2nzgodewxtk6giviry63j9.webp)
भूउपग्रहका विरुद्ध लेजर हतियारयुक्त पनडुब्बीको प्रयोग गर्न सकिने
![ब्लाक होल: ब्रम्हाण्डको विचित्र क्षेत्र](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Black%2520hole%2520imagine_iGHl02yOOj_dpmtgcaprnmtach5trarbxqybkbmrvi3xrl1pajmlz7elzroylrgrevxzwgi_Lgnwq4AouT_zoylvs3m03phl0vbnq5gglfr75qyy5oedshbp8e0lap8s3kegioui8dnaubc.jpg)
प्रतिक्रिया