जाडोमा भ्यागुता कहाँ हराउँछ?
![](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Frog_2V3Iid8T1i_hlh0qq0unr93qpv2frgafrwfpb1uukvdfuyueeu8kmq0wmpzdnd7kym19ion_j4qGa89Syr_m5smji2jz9thqoqyatekpofmbdjqv5mbkgefznetewdfrkmqaab1ffl1qvuf.jpg)
भ्यागुताहरु प्रायः पोखरी र खोलाको किनारमा बस्ने गर्छन् । तपाईंहरु पनि खोला वा पोखरीको छेउमा बस्नुहुन्छ वा जाने गर्नुभएको छ भने अवश्य पनि तपाईंहरुले भ्यागुता धेरै देख्नु भएको छ होला । तिनीहरु विशेष गरेर पानी पर्ने समयमा बढी सक्रिय हुने गर्छन् । वर्षाको बेलामा त यिनीहरु हाम्रै घर वरपर आउँछन् र ठूलो स्वरमा कराउने गर्छन् । घरछेउमा खेत पोखरी नहुनेले पनि यति बेला भने अवश्य नै भ्यागुतालाई सुन्न र देख्न पाउँछन् । तर जाडोको समयमा भने हामी न त तिनीहरुलाई सुन्न सक्छौं न त देख्न नै सक्छौं । आखिर जाडोमा तिनीहरु कहाँ जान्छन् त ?
भ्यागुताहरु चिसो रगत हुने प्राणीहरुको समूहमा पर्दछन् । तिनीहरु पानी र जमिन दुबैमा बस्न सक्छन् । यस्ता प्राणीहरुलाई ‘उभयचर प्राणी’ भनिन्छ । अंग्रेजीमा यसलाई ‘एम्फिबियन’ (Amphibian) भनिन्छ । जसको अर्थ ‘दुईवटा जीवन’ हो । एउटा विकसित भ्यागुताको हाम्रो जस्तै फोक्सो हुने गर्छ । तर त्यसको सास फेर्ने तरिका भने हामीभन्दा फरक हुन्छ । त्यसले पहिले नाकबाट सास मुखमा भर्ने गर्छ । त्यसपछि आफ्नो घाँटी उठाएर हावालाई फोक्सोमा पठाउँने गर्छ ।
जाडोमा पोखरीको पानी एकदमै चिसो हुने गर्छ । खानेकुराहरु पनि भनेजस्तो पर्याप्त मात्रामा पाइँदैन । अझ ध्रुवीय क्षेत्रका नजिकमा रहेका ठाउँहरुमा पोखरी बरफमा नै परिणत हुने गर्छन् । यति बेला भ्यागुताहरु पोखरीको फेदमा जान्छन् र आफूलाई माटो वा हिलोले पुरेर बस्ने गर्छन् । पोखरीको माथिल्लो भाग बरफमा परिणत भए पनि त्यसको फेद भने कहिले पनि बरफ हुँदैन । यसरी पोखरीमै बसे पनि भ्यागुताहरु बरफमा जम्दैनन् । तर त्यहाँ धेरै चिसो भने अवश्य नै हुने गर्छ । जब उभयचर प्राणीको शरीरको तापक्रम घट्छ, तब तिनीहरुलाई कम अक्सिजन चाहिने गर्छ । किनभने यति बेला उनीहरुको शरीरका जरुरी अंगहरुबाहेक सबै अंगहरु सुतेको अवस्थामा रहन्छन् र उनीहरुले करीब करीब खानेकुरा नै पनि खान बन्द गरिरहेका हुन्छन् । यसलाई शीतनिद्रा (hibernation) भनिन्छ । यस्तो अवस्थामा भ्यागुता लामो समयसम्म पोखरीमा सास नफेरिकन नै बस्न सक्छन् ।
हामीले पढेका छौं, पानी अक्सिजन र हाइड्रोजन मिलेर बनेको हुन्छ । यसको अर्थ पानीमा पनि अक्सिजन हुने गर्छ । यदि तिनीहरुलाई अलिकति अक्सिजन चाहिएमा छालाको मदतबाट पानीबाट पनि अक्सिजन लिने गर्छन् । कहिले कहिले भने तिनीहरु पोखरीको फेदमा नभएर खोला वा पोखरीको किनारमा रहेको प्वालहरुमा अथवा ढुंगाको कापमा पनि बस्ने गर्छन् ।
भ्यागुताहरु विभिन्न किसिमका हुने गर्छन् । कोही धेरै ठूला हुने गर्छन् भने कोही एकदमै साना हुने गर्छन् । उदाहरणको लागि रुखमा बस्ने भ्यागुताहरु मात्र २५ मिलिमिटरका हुने गर्छन् । चितुवा भ्यागुताहरु भने ५०–१०० मिलिमिटर ठूला हुन्छन् । अझ साँडे भ्यागुता भने २० सेन्टिमिटरसम्म ठूला हुन्छन् । तिनीहरुको खुट्टा त झन् २५ सेन्टिमिटरका हुने गर्छन् ।
भ्यागुता विभिन्न रंगका पनि हुने गर्छन् । रुखमा बस्ने भ्यागताहरु रुखका पातअनुसार हरियो, रातो आदि हुने गर्छन् । यसले उनीहरुलाई हत्तपत्त शत्रु प्राणीले देख्न सक्दैन र त्यस्ता ठूला प्राणीहरुको आहारा हुनबाट जोगाउने गर्छन् । साँडे भ्यागुता भने गाडा खैरो रंगको हुने गर्छन् । यो रंग माटो जस्तो हुने गर्छ । सधैं माटोमा बस्ने तिनीहरुलाई हत्तपत्त कसैले पनि भेट्टाउन सक्तैन । केही भ्यागुता निक्कै आकर्षक रङ्गीन हुन्छन् तर तिनीहरु विषालु पनि हुन्छन् । तिनलाई शत्रुहरुले हत्तपत्त पक्रँदैन ।
![राष्ट्रपतिको चुनाव र जुत्ताको तुलना](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Fidel%252520Castro_JArbr2iH0W_x7uu2vrnxblxvbcj9sknrbdmj6lwis8okvtlcrjobclfyabo22eysrvcntv0_3jMH1d7JTW_ruml9xrnezzzvlvcui2odfxudjlcbxt9ockk1mqckv8kbrlchybnonbjb1uu_uIh9x3vTn6_ya3ldqz5xkgodpb20wpdtpu5tacureevf2mhcxcxecqjduhmucu87qqiab3p.webp)
राष्ट्रपतिको चुनाव र जुत्ताको तुलना
![शरीरमा रगतको मुख्य काम के हो ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/blood%2520in%2520body_ZN5oHtMUUi_rqbsemdavwuuy2rhsxbtjduqbmrhbznsgu6p9pyr6nj2t4mallca0nqucqkm_CBYupYSRzA_ztnivoj3h0alyl2oq8r3itcld9yzty8jvb2purypsmfw7zhwyjyvxha7dkpl.jpg)
शरीरमा रगतको मुख्य काम के हो ?
![गर्मीको बेला तातो पेय पिउँदा किन शीतल महसूस हुन्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Hot%2520Coffee_eUAaQzzqmg_geodxyvphv5cg3eqpgacnvieecuavk8j5hfktjvyaimbw3qjmpywfmrocltn_WJAxN37jM1_dimhxgrtbxdh8tsfxqv0g2plu4wcat6cktu7306ubdzqrxymrw9ru0d7ht14.jpg)
गर्मीको बेला तातो पेय पिउँदा किन शीतल महसूस हुन्छ ?
![मान्छेको शरीरमा ४२ लिटर पानी !](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/water%2520in%2520human%2520body_9ecTE5ee6q_tpj0aaot3w24puvzoahns98s5hw0umedj9wmfew4yygfvt30lfkhdtjq9t2t_zEyXB86DL8_jcq1dh19l4ponjxewnpeujxqmbrehawcjqp2ax4uedgo0w7ilgicp8iifdgm.png)
मान्छेको शरीरमा ४२ लिटर पानी !
![सुतेर उठेपछि जिउ तन्काउँदा हामीलाई किन ताजापन महसूस हुन्छ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/streaching%2520body_xSHwDRMruo_mvbwahoimktssvlb4nl4qcctbgkad1ghlhxsuil3e02qipr9t21czvtda61l_wmE5aVFfkJ_pdbhipkm9jurbbbws5omganzzgn1ldvjcw5dtjao1dwm6hutoban5stoyzkp.jpg)
सुतेर उठेपछि जिउ तन्काउँदा हामीलाई किन ताजापन महसूस हुन्छ?
![सबैभन्दा उच्च शिकार क्षमता भएको जीव ड्र्यागनफ्लाई](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Dragon%2520fly_nJc9Zq3XYM_sgous9snvgjukh45c1movmjyjtueycmhlez0kakhd2rimdrhi8jqmmr9k46c_sZNxJ50dro_vzvhjvr5zkugxrdd1t9zastbvos1bu5dnujmkjpha0bnvypnd6htepcmw4kp.jpg)
सबैभन्दा उच्च शिकार क्षमता भएको जीव ड्र्यागनफ्लाई
![के जनावरले पनि औजार प्रयोग गर्छ ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Crow%2520can%2520use%2520tools_LhdRCoM2jP_w5amrypuvhkmdbkziazh4phbvgcqjzdeavnbjh3sjxgiqnfss94huaoky962_RKdEi4GjG7_knisob4mqlydqun8lm89r9qrcenz5ilw9xhiwfbtduq0ldcwz4dadxrd1dzy.jpg)
के जनावरले पनि औजार प्रयोग गर्छ ?
![के सर्पले बदला लिन्छ?](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/King-Cobra%2520(2)_0aZXHxSW2Z_wrlpfhorkchpban5ytsjehzjesw5pwc8ctoix8aooopv6uhyl4mudj375nqz_vqTLQ5Yxwj_094in19hy9wn9oqlvdqe8dkvjusssnjvhxpauku9jt9udliit6ainoiurfxi.jpg)
प्रतिक्रिया