कमिलाले यसरी बनाउँछ माटोलाई उर्बर

कमिलाहरूले प्रतिवर्ष लाखौँ टन माटो स्थानान्तरण गर्ने प्रक्रियालाई वैज्ञानिक भाषामा 'बायोटर्बेसन' भनिन्छ। कमिला, गड्यौला र धमिरा जस्ता जीवहरूले जमिनमुनि सुरुङ खनेर माटोलाई खुकुलो र उर्वर बनाउन मद्दत गर्छन्। यस प्रक्रियाले माटोमा अक्सिजनको सञ्चार बढाउनुका साथै पोषक तत्वहरूलाई पुन: वितरण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

कमिलाहरू केवल आफ्नो बासस्थान मात्र बनाउँदैनन्, बरु उनीहरूले 'इकोसिस्टम इन्जिनियर'का रूपमा माटोको स्वास्थ्य र उर्वराशक्ति कायम राख्न ठुलो योगदान पुर्‍याउँछन्। उनीहरूको यो निरन्तरको गतिविधिले गर्दा नै माटो खेतीयोग्य र पोषणयुक्त रहन सम्भव भएको हो। त्यसैले, पारिस्थितिक प्रणालीलाई सन्तुलित राख्न यी साना जीवहरूको भूमिका अतुलनीय मानिन्छ।